Odalisk

ცხოვრების გზა და გარდაქმნული სამყარო

რობერტ რაუშენბერგი, დაბადებული მილტონ ერნესტ რაუშენბერგის სახელით 1925 წელს პორტ-ართურში, ტეხასის შტატში, იყო მხატვარი, რომლის არსებობაც ეხმიანოდა დინამიკურ ენერგიასა და გარდამავალ სულს, რომელიც მან ხელოვნების სამყაროში შეიტანა. მისი ბავშვობა არ იყო განმკურნეული ერთი კონკრეტული ადგილის მიერ; მამის პროფესიის გამო საჭირო გახდა მომთხრობი ცხოვრების წესი, რომელიც გადადიოდა სხვადასხვა ტერიტორიაზე და რბილად ჩაუჩინებულა მას მრავალფეროვანი ვიზუალური სტიმულის მიღების უნარი და ცვლილებების მიღება. ამ ადრეულმა გამოცდილებამ გაუმართლა მისთვის მგრძნობელობა, რომელიც იყო настроен на ტექსტურებსა და ამერიკული ცხოვრების რითმს - მოვლენა, რომელმაც ღრმად ჩამოაყალიბა მისი მხატვრული გამოკვლევები. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად გატაცებული იყო ფარმაკოლოგიით ტეხასის უნივერსიტეტში, რაუშენბერგის გზა სწრაფად გადავიდა ხელოვნებაში - თავდაპირველად მეორე მსოფლიო ომის დროს სამხედრო მომსახურების გამო, შემდეგ კი კონცენტრირებული სწავლის საშუალებით კანზას-სიტის ხელოვნების ინსტიტუტსა და, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ჩრდილო კაროლინაში მდებარე ბლეკ-მაუნთეინის კოლეჯში. სწორედ ამ ავანგარდული აზროვნების საცხოვრებელ სახლში, იოსეფ ალბერსის, მერს კიუნინგემის, ჯონ ਕੇიջისა და სი ტვომლის მსგავსი სინათლეების გვერდით, მისი ექსპერიმენტული სულია ნამდვილად გაღვიძებული. ეს გარემო არ იყო მხოლოდ საგანმანათლებლო; ეს იყო ქვაბი, რომელიც ამყარებდა ახალ მხატვრულ მგრძნობელობას, აფუძუნებდა მიდგომას, რომელიც ფუნდამენტურად ეწინააღმდეგებოდა დამყარებულ ნორმებს.

„კომბინების“ დაბადება

რაუშენბერგის ყველაზე გამძლე მემკვიდრეობა მდებარეობს მის რევოლუციურ „კომბინებში“, რომლებიც შეგნებულად არღვევს ხატვის, ქანდაკაბისა და ასამბლეას შორის საზღვრებს. ეს არ იყო უბრალოდ ნახატები *ან* скульптуры; ისინი იყვნენ კომპლექსური კონსტრუქციები, რომლებიც მოიცავდნენ ნაპოვნი ობიექტებს - ყველაფერი ყოველდღიურობის ნარჩენებისგან, როგორიცაა საბურავები და ხის ნარჩენები, ფოტოგრაფიებამდე, გაზეთის ამონაჭრებამდე და თუნდაც ჩახუტებული ცხოველების სხეულებამდე. ეს რადიკალური გადახვევა არ იყო მხოლოდ სიახლის შესახებ; ეს იყო ხელოვნად განმარტებულის ფუნდამენტური კითხვა. მისი სტილი ვითარდებოდა როგორც შეგნებული უარყოფა მოქმედი აბსტრაქციონისტული ესთეტიკისა, მის ნაცვლად ეფუძნებოდა პოპულარული კულტურის იმიჯებსა და თანამედროვე ცხოვრების განადგურებულ რჩეულებს. მარსელ დიუშანის ანტი-ხელოვნების პოზიციისა და „რეიდიმეიდების“ გავლენით, რაუშენბერგმა გამოწვევა გაუწია წარმოდგენას, რომ მხატვრული ღირებულება მხოლოდ ტექნიკურ უნარში ან ორიგინალურ კონცეფციაში მდებარეობს. მან დაიჯერა შემთხვევითობის ჩართვა, სპონტანურობა და არაპროგნოზირებელი მისი შემოქმედებითი პროცესის ნაწილი, რაც საშუალება მისცა ნაპოვნი ობიექტების თანდაყოლილ თვისებებს შეეტანა საკუთარი მოთხრობები სამუშაოში. Monogram, თავისი შოკისმაგვრად განსხვავებული ჩახუტებული ცხოველის თავით ავტომობილის საბურავზე, ალბათ ყველაზე ხატოვანი მაგალითია - პროვოცირებული განცხადება მომხმარებელთა კულტურაზე, დაცემასა და ორგანული და ინდუსტრიული ელემენტების შეჯახვაზე. ამ არაპროგნოზირებულის მიღებისუნარიანობა მხოლოდ ესთეტიკური არ იყო; ეს იყო ფილოსოფიური, რომელიც ასახავდა უფრო ფართო კულტურულ ცვლას ტრადიციული ღირებულებებისა და იერარქიების შეკითხვაზე. კომბინები არ იყვნენ მხოლოდ ობიექტები; ისინი იყვნენ განცხადებები - სწრაფად ცვალებადი სამყაროს ფრაგმენტები, რომლებიც ხელახლა შეიკრიბნენ რაღაც ახალში და გამოწვევაში.

ჰორიზონტის გაფართოება: სილქსკრინი, წარმოდგენა და მის შემდეგ

რაუშენბერგის მხატვრული გამოკვლევები არ შემოიფარგლებოდა კომბინებით. მან მუდმივად გადაახტა საზღვრებს, ექსპერიმენტი გააკეთა ახალი ტექნიკით და მასალებით. მისი ჩართულობა სილქსკრინინგის დაბეჭდვაში 1960-იანი წლების დასაწყისში, ნამუშევრებში, როგორიცაა Retroactive I & II, საშუალება მისცა მას გაზეთებიდან და ჟურნალებიდან გამოსახულებების ჩართვა, რაც ასახავდა იმ პერიოდის პოლიტიკურ და სოციალურ შფოთვას და წინასწარ უნახავად მიიღო Pop Art-ის პოპულარული იმიჯების მიღება. Overseas Tech Series (1964), რომელიც შეიქმნა ტრანსფერული ტექნიკის გამოყენებით იტალიაშია და საფრანგეთში მოგზაურობის დროს, გამოიკვეთა კულტურული გაცვლისა და გლობალიზაციის თემები საზღვარგარეთის ფოტოგრაფიების კომბინაციით სილქსკრინინგის გამოსახულებებთან. მაგრამ მისი გავლენა არ შემოიფარგლებოდა ვიზუალურ ხელოვნებით; მისი თანამშრომლობა ქორეოგრაფ მერს კიუნინგემთან იყო ასევე მნიშვნელოვანი. ამ პარტნიორობებმა გამოიწვია მიწისძვრას მოგვრინავი წარმოდგენები, რომლებიც ერთმნიშვნელოვნად აერთიანებდნენ ცეკვასა და ვიზუალურ ხელოვნებას, კიდევ უფრო არღვევს დისციპლინარულ საზღვრებს და ქმნის ჩაძირული გამოცდილება, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ხელოვნული ექსპრესიის ტრადიციულ წარმოდგენებს. მან არ უბრალოდ შექმნა ობიექტები ან გამოსახულებები; ის აშენებდა გარემოს, ორგანიზებას უკეთებდა მოვლენებს - ჰოლისტური მიდგომა ხელოვნების წარმოებისთვის, რომელიც წინასწარ უნახავად მიიღო მოგვიანავი თაობების მრავალმედიური ინსტალაციები. ეს კოლაბორატიული სულია ხაზს უსვამდა მის რწმენას ხელოვნების პოტენციალში ტრადიციული საზღვრების გადალახვისთვის და უფრო ფართო აუდიტორიასთან ჩართვისთვის.