Thomas Fenton

ჩრდილებისა და სინათლის მოქანდაკე: ოლინ ლევი ვარნერის ცხოვრება

XIX საუკუნის მიწურის ამერიკულ ქანდაკებაში ცოტა სახელს მოგვაგონებს კლასიკური დიდებულებისა და ინტიმური რეალიზმის დელიკატური ბალანსი ისე მძაფრად, როგორც ოლინ ლეერთი ვარნერი. 1844 წელს, კონექტიკუტის მშვიდ ქალაქ შეფილდში დაბადებული ვარნერი თავის წარმომავლობაში ისტორიულ სიმძიმეს ატარებდა, რადგან ამერიკის რევოლუციის ომის გმირის, სეთ ვარნერის შთამომvlineებელი იყო. ამ წინაპრების კავშირმა ამერიკულ ლეგენდასთან, შესაძლოა, წინასწარ განსაზღვრა მისი მთელი ცხოვრებისეული ერთგულება ქსოვად ხელოვნებას. სანამ იგი მარმარილოსა თუ ბრინჯაჟს სტატუეტის ჩელქით შეეხებოდა, ვარნერის ხელები უკვე ნაცნობი იყო თანამედროვე ეპოქის პრაქტიკულ დეტალებთან; მისი ადრეული წლები ხელოსნად და ტელეგრაფის ოპერატორად, მას უნიკალურ, დისციპლინირებულ სიზუსტესა და ტექნიკურ ოსტატობას მოგვცემდა, რაც მოგვიანებით მის ს sculptural შედევრებში დახვეწილ დეტალებში აისახა.

ვარნერის ცხოვრების ტრაექტორია შეუქცევადად შეიცვალა 1მ699 წელს, როდესაც მან ევროპის მხატვრული სული ეძება. პარიზში ჩასვლისას, იგი მთლიანად შეუერთდა École nationale supérieure des beaux-arts-ის მკაცრ აკადემიურ ატმოსფეროს. ფრანსუა ჟუფროს მეთვალყურეობის ქვეშ, ვარნერმა დაიწყო კლასიკური ფორმების ენის დაუფლება, თუმცა სწორედ ლეგენდარულ ჟან-ბაპტის კარპოსთან ურთიერთობამ გააღვიძა მისი შემოქმედებითი სული. კარპოსგან ვარნერმა ისწავლა აკადემიური ქანდაკების მკაცრი ტრადიციების სიცოცხლისუნარიანობითა და მოძრაობით გაჯერება — ეს იყო სტილისტური ნიშანი, რომელმაც მას საშუალება მისცა, არა მხოლოდ პორტრეტის მსგავსება, არამედ მისი არსი დაეჭირა. ფრანკო-პრუსის ომის ქარბუქმაც კი ვერ შეძლო მისი შემოქმედებითი ევოლუციის შეფერხება; ლეგიონში ჩასაბმელად წასვლის შემდეგ, იგი კონფლიქტიდან გაუმჯობესებული ნებისთით დაბრუნდა, რათა ფრანგული ქანდაკების დახვეწილი ნიუანსები ამერიკულ მიწაზე შემოეღწია.

დატვიფრული რელიეფისა და ბრინჯაჟის მემკვიდრეობა

1872 წელს ნიუ-იორკში დაბრუნებისას, ვარნერმა თავი დაიმკვიდრა კონკრეტული, მომხიბვლელი მედიუმის, პორტრეტული ბას-რელიეფური მედალიონის პიონერად. მაშინ, როდესაც მისი თანამედროვეთა უმეტესობა დიდმასშტაბურ სტატუებზე ფოკუსირებული იყო, ვარნერმა ღრმა გამოხატულობა რელიეფის ელეგანტურ კონტურებში იპოვა. ბრინ एग्जामपुर და გიფსოს ზედაპირზე სინათლისა და ჩრდილის მანიპულირების მისმა უნარმა საშუალება მისცა შეექმნა პორტრეტები, რომლებიც ერთდროულად მარადიულიც და ინტიმურიც იყო. ეს ოსტატობა ყველაზე თვალსაჩინოა ისეთ ნაშრომებში, როგორიცაა "თომას ფენტონი", 1878 წლის გიფსოს ქანდაკება, რომელიც წარმოაჩენს ადამიანური ემოციის გადაწოდების საოცარ უნარს, სადაც თმისპირ და კანის ტექსტურის მეშვეობით მშვიდი, ინტელექტუალური ჭვრეტის განცდა იქმნება.

ვარნერის შემოქმედებითი რეპერტუარი სულაც არ იყო ერთფეროვანი. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ნეოკლასიციზმის ოსტატი იყო, მისმა გვიანდელმა კვლევებმა ამერიკული გამოცდილების მრავალფეროვნება მიმართ ღრმა ემპათია აჩვენა. ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიებზე მისმა ექსპედიციებმა გამოიწვია ამერიკულ ინდიელთა კულტურისადმი ტრანსფორმაციული ინტერესი. ამ პერიოდის შედეგად შეიქმნა მისი ყველაზე მძაფრი მიღწევები, მათ შორის 1891 წლის ბრინჯაჟის რელიეფი კაიუსის ტომ, ია ტინ ეე ა ვიტს შესახებ. ამ ნაშრომებში ვარნერი მხოლოდ დოკუმენტირებისთვის სცილდებოდა ფარგლებს; მან გამოიყენა თავისი დახვეწილი ტექნიკა, რათა თავის პერსონაჟებს მიეძღვნა ღირსება, სოლიფნურობა და ისტორიული მარადიულობა, რითაც დააბამა ევროპული კლასიკური ტრადიცია ამერიკული ფრონტიერის პირველქმნილ, ძლიერ რეალობას.

შემოქმედებითი აღმატებულება და ისტორიული მნიშვნელობა

ოლინ ლევი ვარნერის მნიშვნელობა ბევრად სცილდება იმ ფიზიკური ობიექტების მიღმა, რომლებიც მან დატოვო. იგი ამერიკული ხელოვნების ინსტიტუციონალიზაციის ფუძემდებელი ფიგურა იყო და გადამწყვეტი როლი ითამაშა პროფესიული მხატვრული საზოგადოებების ჩამოყალიბებაში. მისი წვლილი შემდეგ ორგანიზაციებში განამტკიცა მისი სტატუსი, როგორც თავისი თაობის ლიდერისა:

• ამერიკელ მხატვართა საზოგადოება: 1877 წელს ამ გავლენიანი ჯგუფის დამფუძნებლად, ვარნერმა ხელი შეუწყო პლატფორმის შექმნას, რათა ხელოვანებს კონსერვატიული შეზღუდვებიდან გამოსვლა და უფრო თანამედროვე, ექსპრესიული სტილების ატअपना შეეძლოთ.
• დიზაინის ეროვნული აკადემია: მისი კავშირი ამ პრესტიჟულ ინსტიტუტთან ასახავდა მის წვდომას ამერიკული ქანდაკების ელიტარულ წრეებში.

მიუხედავად იმისა, რომ მისი ცხოვრება 1896 წელს შეწყვეტილ იქნა, ვარნერის გავლენა წარუვალია მსოფლიოს ყველაზე პრესტიჟული კოლექციების ბრინჯაჟსა და გიფსოში, მათ შორის სმიტსონის ამერიკულ ხელოვნების მუზეუმსა და უოლტერის ხელოვნების მუზეუმში. იგი რჩება საკვანდელ ფიგურად, რომელმაც წარმატებით გადათარგმნა ფრანგული Beaux-Arts ტრადიციის დახვეწილი ტექნიკა უნიკალურ ამერიკულ ქანდაკებრივ ენაზე — ენაზე, რომელიც პატივს სცემდა წარსულს პორტრეტული მედალიონის დახვეწილი სილამაზით, თუმცა მომავლისკენ მიმართულებით, ადამიანობის უფრო რეალისტური და ინკლუზიური წარმოდგენისკენ.