The Honourable John Grey

ლუმიერ დერბის: იოზეფ რაიტი და ინდუსტრიული ეპოკის განთიადი

იოზეფ რაიტი, რომელიც ისტორიაში “რაიტ დერბის” სახელითაა ცნობილი, მხატვარი მხოლოდ არ იყო; იგი ვიზუალური ფილოსოფოსი გახლდათ, რომელმაც ადამიანობის არსებითი მომენტი დააფიქსირა. 1734 წელს ინგლისის ყვავილოვან ინდუსტრიულ გულში დაბადებული რაიტი თავის დროს უბრალოდ არ ასახავდა – მან იგი განათებულად წარმოაჩინა, როგორც ლიტერალურად, ასევე ფიგურალურად. მის ტილოებზე არ იყო მხოლოდ დიდი ისტორიული მოთხრობები ან არისტოკრატების პორტრეტები; ისინი მეცნიერული აღმოჩენების ენერგიით, განმ enlightenment-ის დრამატიზმით და ადამიანური ინოვაციებით შეცვლილი ლანდშაფტის მკვეთრი სილამაზით იყო გაჟღენთილი. იგი პირველი მნიშვნელოვანი მხატვარია, რომელმაც ნამდვილად შეძლო ინდუსტრიული რევოლუციის სულისკვეთებასთან დაპირისპირება და მისი აღნიშვნა – ეპოქას, რომელმაც ცივილიზაცია გადაdefine-ა. მისმა ადრეულმა ცხოვრებამ დერბიში, მამის იურიდიული პროფესიის პრაქტიკულ სამყაროში, შესაძლოა საფუძველი ჩაუყარა მოგვიანებით დაკვირვებულობისადმი მისმა სიყვარულმა. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად კანონის შესწავლა იყო განზრახული, ახალგაზრდა იოზეფის მიდრეკილება ხელოვნებისკენ გადაუჭრელი აღმოჩნდა და 17 წლის ასაკში იგი ლონდონში თომას ჰუდსონის ხელქვეით გაემართა, იმ დღის გამოჩენილი პორტრეტისტის. ამ ფორმალურმა მომზადებამ საფუძველი ჩაუყარა, მაგრამ რაიტის თანდაყოფილი ცნობისმოყვარეობამ და დამოუკიდებელმა სულმა საბოლოოდ მისი უნიკალური მხატვრული გზა ააშენა.

კიაროსკურო და კვლევის სულისკვეთება

რაიტის ტექნიკური უნარი მყისიერად ჩანს მის დრამატულ კიაროსკუროს გამოყენებაში, რომელიც ბაროკოს ოსტატებისგან, როგორიცაა კარავაჯო, ისესხა, მაგრამ მკვეთრად თანამედროვე sensibility-ით. მას უბრალოდ ვიზუალური დრამის შექმნა არ სურდა; მან სინათლემ და ჩრდილმა ცოდნის გამოვლენა, ბნელისა და გაგების შორის ბრძოლა წარმოაჩინა. განიხილეთ შედევრები, როგორიცაა *ფრინველის ექსპერიმენტი ჰაერში* (1768), სადაც სანთლის სინათლე მკვეთრად აშუქებს დამკვირებლების სახეებს, რომლებიც მეცნიერულ დემონსტრაციას უყურებენ - ეს არის სცენა, რომელიც გაოცებითაცა და შფოთითაცაა აღსავსე. ტილო მხოლოდ ექსპერიმენტის შესახებ არ არის; ეს არის კაცობრიობის ახალი ცნობისმოყვარეობის გამოკვლევა, ბუნების საიდუმლობების შესწავლის სურვილი და ასეთი ძალისხმევის ეთიკური გავლენა. ასევე, *ფილოსოფოსი ლექციას კითხულობს ორერს* (1766) წარმოადგენს მომხიბლავი სცენას, სადაც მინიატურული მზის სისტემა გამოვლინდა, რაც არა მხოლოდ გა captivated აუდიტორიის სახეებს ანათებს, ასევე მეცნიერული აზრის განფართოებულ სამყაროს. ეს არ იყო იზოლირებული შემთხვევები; რაიტი თავდაპირველად ეძებდა საგნებს, რომლებიც საშუალებას მისცემდნენ მეცნიერების, ფილოსოფიისა და ადამიანური ემოციების გადაკვეთას. მისი სტილი რბილად გავლენას იღებდა ალექსანდრე კოზენსისგან, განსაკუთრებით კომპოზიციის მიმართულებით, მაგრამ იგი მტკიცედ დამოუკიდებელი დარჩა, აყალიბებდა უნიკალურ ვიზუალურ ენას.

პორტრეტებს ზემეთ: ლანდშაფტები და რომანტიკული sensibility

მიუხედავად იმისა, რომ რაიტი აღნიშნულია მისი “სანთლის სურათებით”, მხოლოდ ამ ერთ ასპექტამდე შეზღუდვა დიდი უგულებელყოფა იქნებოდა. იგი ასევე ნიჭიერი ლანდშაფტის მხატვარი იყო, რომელიც დერბშირისა და მის ფარგლებს გარსშემორტყული მძლავრი სილამაზის აღმოვლინდა. *მთვარის შუქით დოვიდეილი* აჩვენებს მის უნარს ატმოსფეროსა და ემოციების გამოხატვა სინათლისა და ჩრდილის ნატიფი გრადაციებით, გადაჰყავს ნაცნობ სცენებს evocative ხედებად. მისი ლანდშაფტები მხოლოდ ტოპოგრაფიული წარმოდგენები არ იყო; ისინი ბუნებისადმი თაყვანიშმოყვარეობით იყო გაჟღენთილი - გრძნობა, რომელიც ღრმად resonate-და რომანტიკულ მოძრაობასთან. თუმცა, ამ მშვიდ სცენებშიც ხშირად მელანქოლიის ან საიდუმლოს ქვეწესი შეიმჩნევა, რაც ბუნების დელიკატურობას და ცვლილების გარდაუვალობას സൂചിებს. *რაიდალის ჩანჩხერი* (1795) მაგალითად წარმოადგენს მის უნარს ძალა და სიმშვიდე ერთ კომპოზიციაში მოაერთოს.

მემკვიდრეობა, რომელიც სინათლეში და ჩრდილში არის შექმნილი

რაიტის გავლენა ბრიტანულ ხელოვნებაზე დიდი იყო, თუმცა შესაძლოა მისი ცხოვრების განმავლობაში მყისიერად არ აღიარებულ იქნას. მან გარკვეული წინააღმდეგობა გაუწია დამყარებულ მხატვრულ წრეებს, განსაკუთრებით უარი თქვა სამეფო აკადემიის სრულწლოვანობით - ეს მისი დამოუკიდებელი სულისშემდგომი მოწმობაა. თუმცა, მისმა გავლენამ ფორმალურ ინსტიტუტებს გადააჭარბა. მხატვრებმა, როგორიცაა უილიამ პეზერი და ჯონ დაუნმენი, პირდაპირ შთაგონება მიიღეს მისი ტექნიკებიდან, განსაკუთრებით სინათლისა და ჩრდილის დრამატული გამოყენებიდან. უფრო ფართოდ, რაიტის ნამუშავებმა ახალი თაობის მხატვრებისთვის გზა გაუხსნა, რომლებმაც თანამედროვე სამყაროს დინამიკისა და რთულობის აღმოვლინდა. მან მხოლოდ ის არ მოხატა, რაც მან იხილა; მან მოხატა ის, რაც მან *გამოიარა* - ეპოქის აღფრთოვანება, შფოთვა, გაოცება, რომელიც გარდაქმნაზე იმყოფებოდა. მისი ტილოები დღესაც ძლიერი შეხსენებებია დროისა, როდესაც კაცობრიობამ ყველაფრისკენ მიილტა, უცნობი შესწავლა და ახალი ეპოქის შესაძლებლობების ჩასახვა. დღეს მისი ნამუშევრები მსოფლიოს წამყვან მუზეუმებში ინახება, რაც უზრუნველყოფს დერბის ლუმიერს ხელოვნების, მეცნი