ioannis altamouras: ბერძნული იმპრესიონიზმის პიონერი

ioannis altamouras (1852-1878) მე-19 საუკუნის ბერძნულ ხელოვნებაში გამორჩეული ფიგურაა, რომელიც ძირითადად თავისი სუნთქვაგამკვდელი ზღვის პეიზაჟებით არის ცნობილი, რომელთა სულშიც ჰოლანდიური რომანტიზმი და მზარდი ფრანგული იმპრესიონიზმი იგრძნობა. იგი დაიბადა ფლორენციაში ან नेაპოლში – დეტალები, რომლებიც ოჯახურ ისტორიაში დაფარულია – და მხატვრული ნიჭი მამამისი, ფრანჩესკო საভেরიო ალტამურასგან მემკვიდრეობით მიიღო. ეს იტალიელი მხატვარი ტრაგიკულად მიატოვა ოჯახი იოანის დაბადებიდან მალევე. მისი დედა, ელენი ბუკურა-ალტამურა, რომელიც თავად ეპოქის ცნობილი ქალი მხატვარი გახდა, გადაწყვეტილებას მიიღო, რათა შვილებისთვის – იოანისათვის და სოფიასათვის – სტაბილური გარემო შეექმნა და ოჯახი ათენში გადასდგა. პატარაES ასაკიდანვე იოანისმა გამორჩეული მხატვრული ნიჭი გამოიჩინა და 1871–1872 წლებში ათენის ლამაზ ხელოვნებათა სკოლაში ნიკიფოროს ლიტრასთან ერთად ჩაერთო. მისი პოტენციალის აღიარებით, მეფე გიორგი II-მ მას გრანტი გადაჭრილად აუნდალია კოპენჰაგენში სწავლისთვის 1მ173 წლიდან 1876 წლამდე, კარლ ფრედერიკ სორენსენის მეთვალყურეობის ქვეშ. ამ ფორმირების პერიოდმა მას სკანდინავიური მხატვრული ტრადიციები გააცნო და შეცვალა შემოქმედებითი ჰორიზონტები. აღსანიშნავია, რომ იოანისმა დაიკავა პრესტიჟული ადგილი დანიის სამეფო აკადემიაში, რაც კიდევ უფრო განამტკიცა მისი თავდადებულება საღელთმომგვრელი საღმედლო ტექნიკის დაუფლებისაკენ. მისი შემოქმედებითი მოგზაურობა პიკს მიაღწია იმ გადამწყვეტ მომენტში, როდესაც მეფე გიადესგან მიიღო სტიპენდია კოპენჰაგენში სწავლისთვის. ამ დროს იგი აქტიურად ურთიერთობდა გავლენიან კარლ ფრედერიკ სორენსენთან, რაც მას საშუალებდა დახვეწილიყო თავისი უნარები და შთაგონება ნორდიული მხატვრული მოძრაობებისგან მიეღო. დანიის სამეფო აკადემიის მიერ მისი ტალანტის აღიარებამ ხაზი გაუსვა მის სწრაფვას მხატვრული სრულყოფილებისაკენ. მიუხედავად მისი ტრაგიკულად მოკლე სიცოცხლისა – მან ტუბერკულოზით მხოლოდ 26 წლის ასაკში გარდაიცვალა – იოანის ალტამურასმა დატოვა საოცარი შემოქმედება, რომელიც ძირითადად მცირე ფორმატის ზღვის პეიზაჟებისგან შედგება და დიდ აღიარებას მოჰპოვა. მისი ტილოები ეჭვთაგან დაფარული ეგეის ზღვის დრამატულ სილამაზეს გადმოცემს ოსტატური ფუნჯის მონასმებითა და ნათელი ფერთა პალიტრათი, რაც რემბრანტისა და ტერნერის შემოქმედებას მოგვაგონებს, თუმცა იმპრესიონიზმის ინოვაციური სულით არის გაჯერებული. კრიტიკოსები მის შემოქმედებას მუდმივად ადარებენ კონსტანტინოს ვოლანაკის, ბერძნული ზღვის პეიზაჟების კიდევ ერთ ტიტანს, რაც ხაზს უსვამს ალტამურას წვლილს ბერძნული ხელოვნების გამორჩეული ვიზუალური ენის ჩამოყალიბებაში. მისი მხატვრული მიღწევები საერთაშორისო აღიარებას მაშინ მოჰპოვა, როდესაც მისი ორი ნამუშევარი – „ოსმალთა დედაგემსის განადგურება ერეუსოსში პაპანიკოლის მიერ“ და „კაპიტან მიაულისის საზღვაო ბრძოლა“ – 1878 წლის პარიზის საერთაშორისო გამოფენაზე წარდგინდა, რამაც მაყურებელი საზღვაო გმირობის ცოცხალი აღწერით მოხიბლა. გარდა ამისა, „კაპიტან მიაულისის საზღვაო ბრძოლა“ წარდგენილი იყო 1884 წელს ათენის პოლიტექნიკურ მუზეუმში გამართულ გამოფენაზე, რომელიც 1821 წლის წმინდა ბრძოლისადმი მიძღვნილს ეწოდა, რითაც ალტამურასმა ბერძნულ მხატვრულ მემკვიდრეობაში თავისი ადგილი განამტკიცა. კიდევ ერთი ზღვის პეიზაჟის შედევრი 1911 წლის რომის საერთაშორისო გამოფენაზე აღმოჩნდა, რაც მისი გარდაცვალებიდან ათწლეულების მანძილზე აღფრთოვანებას იწვევს. იოანის ალტამურასის მემკვიდრეობა დღემდე არსებობს, როგორც მხატვრული ბრწყინვალების დასტური და ბერძნული იმპრესიონისტული ხელოვნების ქვაკუთხედი.