პორტრეტის ხელოვნებას მიძღვნილი ცხოვრება

დანიელ გარდნერი, რომელიც 1750 წელს დიდ ბრიტანეთში, ქენდალში დაიბადა და 1805 წელს გარდაიცვალა, მე-18 საუკუნის ბოლოს ბრწყინვალე ბრიტანულ სამხატვრო სცენაში საკუთარი გამორჩეული ადგილის დამკვიდრებას შეძლო. მიუხედავად იმისა, რომ ის შესაძლოა არ ყოფილიყო ისეთივე სახელოვნება, როგორიც მისი თანამედროვე ჯოშუა რეინსლოუდი, გარდნერმა შექმნა წარმატებული პრაქტიკა, რომელიც სპეციალიზებული იყო ინტიმურ პორტრეტებზე, რომლებმაც აზარატული საზოგადოების არსი გამოიყვეს. მისი ისტორია არის მოკლედ დაწყებული ცხოვრების, გამჭრიახი დაკვირვებისა და უნიკალური მხატვრული ტექნიკის ქრონიკა, რომელიც მომავალ ესთეტიკურ ცვლილებებზე მიგვანიშნებდა. მეფე გამომცხვრის ვაჟად დაბადებულმა გარდნერმა თავის ადრეულ წლებში ნაკლებად წარმოიდგენდა იმ გზას, რომელსაც საბოლოოდ გაჰყვებოდა. თუმცა, ოჯახური კავშირები გადამწყვეტი აღმოჩნდა; მისი დის ძმა იყო გადამტივრვალე, რომელსაც ბიზნეს კავშირები ჰქონდა ჯორჯ რომნიის მამასთან, რამაც ახალგაზრდა დანიელს საშუალება მისცა, პირველীნდელი მხატვრული განათლება თავად სახელოვნებაგან მიეღო. მიუხედავ "ながら" გარდნერი მოგვიანებით აღიარებდა, რომ რომნიისგან პირდაპირ ძალიან ცოტა რამ ისწავლა, ამ ადრეულმა გამოცდილებამ უდავოდ საფუძველი ჩაუყარა მის მომავალ მიღწევებს.

მოსწავლეობიდან სამეფო აკადემიის აღიარებამდე

თავდაპირველად გადამტივრვალის პროფესიაში მომზადებული გარდნერის 1767 წელს ლონდონში გადასვლამ გარდამტეხი მომენტი შექმნა. მან 1770 წელს ჩაირიცხა პრესტიჟულ სამეფო აკადემიაში, სადაც თავი დაუღალავად ეძღვნა მკაცრ სასწავლო პროგრამას გამოჩენილი ხელოვანების მეთვალყურეობის ქვეშ, მათ შორის იოჰან ცოფანის, ნათანილ დენს-ჰოლანდის, ბენჯამინ ვესტის, ჯოვანი ბატისტა ჩიპრიანისა და ფრანჩესკო ბარტოლოცის ხელმძღვანელობით. ეს პერიოდი გადამწყვეტი იყო მისი უნარების დასახვეწად და მხატვრული სენსიტიურობის განვითარებისთვის. მნიშვნელოვანი ადრეული წარმატება 1მ 1771 წელს მოხდა, როდესაც გარდნერმა სამეფო აკადემიაში ვერცხლის მედალი მოიგო ერთი მოხუცის პორტრეტისთვის, რომელიც, სავარაუდოდ, პასტელით იყო შესრულებული – ეს არის მედიუმი, რომლის დაუფლებაც მან მოგვიანებით შეძლო. ამ აღიარებამ წარმოაჩინა იმ იმედისმომცემი ტალანტის აღმოჩენა, თუმცა გარდნერის შემდგომმა გამოფენებმა შედარებით შეზღუდული მასშტაბის ხასიათი ატარა, რაც მიუთითებდა იმაზე, რომ ის უფრო მეტად კერძო შეკვეთებზე იყო ორიენტირებული, ვიდრე საჯარო გამოფენებზე. მან სწრაფად დაამყარა პოპულარული სტუდია ლონდონის ბონდ-სტრიტზე, რომელიც ემსახურებოდა გამომცდელ კლიენტებს, რომლებიც ეძებდნენ ოსტატურად შესრულებულ პორტრეტებს.

სტილი და გავლენები: ნატიფი ბალანსი

გარდნერის მხატვრული სტილი ღრმად იყო მოკიდებული ჯოშუა რეინსლოუდაზე, განსაკუთრებით კომპოზიციისა და ფიგურების კონცეფციის თვალსაზრისით. ის ხშირად სესხობდა პოზებსა და განლაგებებს რეინსლოუდის ნამუშევრებიდან, რაც პორტრეტის წარმატებული კონვენციების გამჭრიახად გაგებას მოწმობდა. თუმცა, კრიტიკოსები ხშირად აღნიშნავდნენ, რომ გარდნერს არ გააჩნდა ანატომიური სიზუსტის ისეთივე დონე, როგად თავის უფრო სახელოვან თანამედროვეს. ეს აღქმული ნაკლოვანება, თუმცა, არ შეუმცირებია მისი პოპულარობა; პირიქით, მან ხელი შეუწყო უნიკალურ ესთეტიკას, რომელიც დახასიათებული იყო გარკვეული მარტივი ელეგანტურობით. გარდნერი გამორჩეული იყო მსგავსებისა და პერსონალურობის გადმოცემაში, სადაც პრიორიტეტს სიმამაცესა და სიმშვიდეს ანიჭებდა მკაცრ რეალიზმზე მეტად. იგი ცნობილი გახდა პასტელის, ფანქრებისა და გვაშის გამოყენების უნარით, ხშირად აერთიანებდა ამ საშუალებებს სინათლის ეფექტებისა და ნატიფი ტექსტურების შესაქმნელად. მისი ინოვაციური ტექნიკა მოიცავდა მშრალი პასტელის გამოყენებას სახეებისთვის, ხოლო ნახატის დანარჩენი ნაწილისთვის გვაშის ფენიან მუშაობას, რაც მას სწრად მუშაობისა და განსხვავებული ვიზუალური ხარისხის მიღწევის საშუალებას აძლევდა. ზოგიერთი ხელოვნების ისტორიკოსი ვარაუდობს, რომ გარდდნერის თავისუფალ სტილსა და ფერების დინამიკურ გამოყენებას მომავალი იმპრესიონისტული ფერწერის ელემენტებიც კი წინ უსწრებდა, რაც მას თავის დროზე წინადგომ ხელოვანად წარმოაჩენდა.

მფ patronage და მემკვიდრეობა: აზარატული საზოგადოების ასახვა

გარდნერის კლიენტთა სია ბრიტანული არისტოკრატიის „ვჰუ ის ვუ“-ს (ვინ ვინ არის) მსგავსია. მან შექმნა პორტრეტები ისეთი გამოჩენილი ფიგურებისათვის, როგორებიც იყვნენ ჯეინ გორდონი, გორდონის დუქESSა; ჯორჯიანა კავენდიში, დევონშირის დუქESSა – რომელიც ცნობილი იყო თავისი სილამაზითა და პოლიტიკური გავლენით; ჩარლზ კორნუალისი, პირველი მარკეზი კორნუალისი; ელისაბეთ ლამბი, მელბურნის ვიკონტესა; ფრენს ვილიერსი, ჯერსის ქალბატონი; ცნობილი მხატვარი ანჟელიკა კაუფმანი და ლორდ ჯორჯ გორდონი. იგი განსაკუთრებით მოთხოვნადი იყო საოჯახო პორტრეტებისთვის, სადაც ხშირად გამოსახავდა ოჯადებს შვილებთან და შინაურ ცხოველებთან ერთად იდილიური ტყის გარემოში – სცენებში, რომლებიც ასახავდა როგორც მფლობელთა სიმდიდრეს, ისე მათ სენტიმენტალურ ღირებულებებს. პორტრეტული ჟანრის მიღმა, გარდნერმა თავისი მრავალფეროვნება აჩვენა ადრეულ ზეთოვან ფერწერაში, რომელიც ასახავდა ფილიპ ეგერტონს, რითაც წარმოაჩინა განვითარებადი უნარები უფრო ტრადიციულ მედიუმში. როგორც გამჭრიახმა ბიზნესმენმა, გარდნერმა გონივრულად დააბანდა შეკვეთებიდან მიღებული მნიშვნელოვანი სიმდიდრე ქენდალის მიმდებარე მიწებსა და ქონებაში, რითაც თავისი ფინანსური მომავალი უზრუნველყო. საბოლოოდ მან შეწყვიტა ფერწერა ამ საქმეებზე ფოკუსირებისთვის და 1805 წელს ლონდონში გარდაიცვალა. მიუხედავად იმისა, რომ მან შესაძლოა ვერ მიაღწია ისეთ მარადიულ დიდებას, როგორიც ზოგიერთ თანამედროვეს, დანიელ გარდნერის უნიკალურმა სტილმა, ტექნიკურმა ინოვაციამ და მისი პორტრეტული მოდელების ხასიათის გადმოცემის უნარმა, მნიშვნელოვანი ადგილი დაუმკვიდრა ბრიტანული პორტრეტული ხელოვნების ისტორიაში. მისი ნამუშევრები დღემდე იძლევა მომხიბვლელ შესაძლებლობას, თვალი შევსწოროთ მე-18 საუკუნის ბოლოს არისტოკრატიის ცხოვრებასა და გემოვნებას.