William Smith manuscript vol 2/207

საზღვაო სამსახურისა და ტილოს შეკრებილი ცხოვრება: კაპიტან სერ უილიამ სმიტის ორმაგი სამყარო

1764 წელს ლონდონში დაბადებულმა კაპიტან სერ უილიამ სმითმა – რომელიც ასევე ცნობილია როგორც უილიამ სიდნეი სმითი – შექმნა არაჩვეულებრივი ცხოვრება, რომელიც მარტივ კატეგორიზაციას არ ექვემდებარებოდა. იგი არ იყო მხოლოდ სამხედრო ოფიცერი და არც მხოლოდ მხატვარი; პირიქით, ის ორი სამყაროს მომხიდაფ ინტერსექციის განსახიერება იყო, რომელიც მე-18 საუკუნის ბოლოსა და მე-19 საუკუნის დასაწყისის ბრიტანეთის ტურბულენტურ ტალღებს სტრატეგიული გამჭრიახობითა და მხატვრული სენსიტიურობის უნიკალური ნაზავით გადალახავდა. სმიტის ადრეული კარიერა მნიშვნელოვანი გლობალური კონფლიქტების ფონზე ვითარდებოდა – ამერიკის რევოლუციის ომი, საფრანგეთის რევოლუციული ომები და ნაპოლეონის ომები – რაც მას ერთდროულად სთავაზობდა წინსვლის შესაძლებლობასა და დაკვირვებისთვის ნოყიერ ნიადაგს. მან გაიარა გზა სამეფო ფლოტის რანგებში და გამოავლინა სიმამაცე და ინიციატივა, რომელიც ხშირად არჩენილ неподчинение-მდე (დაუჯერებლობამდე) მიდიოდა, რაც ერთდროულად განაპირობებდა მის წარმატებას და ქმნიდა დაძაბულობას ზემდგომებთან. მისი პირდაპირი ხასიათი და დამოუკიდებლად მოქმედების სურვილი იმ ადამიანის ნიშნები იყო, რომელიც საკუთარ მსჯელობას ყველაფერზე მაღლა აფასებდა. ეს დამოუკიდებელი სული მოგვიანებით თავად ნაპოლეონ ბონაპარტეს მიერ იქნა აღიარებული, რომელმაც დანებებით აღიარა, რომ 1799 წელს აქრას თავდაცვის დროს სმითმა თითქმის შეცვალა მისი ბედისწერის მიმართულება.

საზღვაო ბრძოლებიდან ფუნჯის მონ Schlag-მდე: მხატვრული მიდრეკილება

მიუხედავად იმისა, რომ მისი ცხოვრება სამხედრო სამსახურს dominated (დომინირებდა), სმითს ფლობდა გამორჩეულ მხატვრულ ნიჭს, რაც დადასტურებულია ახლა სამეფო ფლოტის ეროვნულ მუზეუმში დაცული ტილოების კოლექციით. ეს ნამუშევრები გვაძლევს შანსს, თვალი შევავლოთ იმ ადამიანის გონებას, რომელმაც სამხედრო მოვალეობის სიმძიმის ფონზე ხელოვნებაში იპოვა სიმშვიდე და თვითგამოხატვა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ფორმალურად არ ყოფილა მხატვრად მომზადებული, სმიტის ტილოები აჩვენებს დეტალების, კომპოზიციისა და ატმოსფეროს აღქმის გამჭრიახ თვალს. მისი თემატიკა მრავალფეროვანია – დიდებული ისტორიული სცენებიდან ინტიმურ პეიზაჟებამდე. „არმადა“, ტილოზე ზეთით შესრულებული მასშტაბური ნამუშევარი (160 x 223 სმ), მისი ამბიციისა და ოსტატობის დასტურია, რომელიც ასახავს 1588 წელს ესპანეთის არმადასა და ინგლისის ფლოტის დრამატულ შეჯახებას. ეს ნახატი მხოლოდ ისტორიული რეპრეზენტაცია არ არის; ეს არის იმერსიული გამოცდილება, რომელიც საზღვაო ომის ქაოსსა და ინტენსივობას შთამბეჭდავი დინამიკით გადმოგვცემს. ამის საპირისპიროდ, „დღის დასასრული“ (74 x 100 სმ), უფრო ინტიმური ნამუშევარი, წარმოაჩენს სმიტის უნარს, სინათლისა და ფერის ნატიფი გადასვლების მეშვეობით აღძროს სიმშვიდე და სილამაზე, დახატავს მშვიდ საზღვაო მზის ჩეთს. უფრო მცირე ნამუშევრებიც კი, როგორიცაა „იომპინგი“ (26 x 40 სმ), დემონსტრირებს მის დაკვირვებით უნარებს და დარტმურის რთულ რელიეფს შთამბეჭდავი რეალიზმით ასახავს. ეს ნახატები არ შეიქმნა საჯარო გამოფენებისთვის ან კრიტიკული აღიარებისთვის; ისინი იყო პირადი ძიება, რომელიც ამ კომპლექსური და მრავალმხრივი პიროვნების გამოსავალს წარმოადგენდა.

კონფლიქტისა და დიპლომატიისგან გამოкованებული მემკვიდრეობა

სმიტის სამხედრო მიღწევები ისეთივე შთამბეჭდავია, როგორც მისი მხატვრული შემოქმედება. 1799 წელს აქრას თავდაცვაში მისმა მონაწილეობამ განამტკიცა მისი რეპუტაცია, როგორც ბრწყინვალე სტრატეგისა და მამაციი ლიდერის. გადამწარესი ძალების წინაშე მდგარი, მან წარმატებით მოიგერია ნაპოლეონის ლაშქარი და prevented (შეუკავა) საფრანგეთის შემდგომი экспанსია სინაის ნახევარკუნძულზე. ამ გამარჯვებამ მას მოუტანა ფართომასშტაბიანი აღიარება ბრიტანეთში და თავად ნაპგვრია ნაპოლეონის პატივისცემა, რომელიც სხვებსაც ახსოვს, როცა სმითის მიერ თავისი ამბიციების ჩაშლაზე სინანულს გამოთქვამდა. ომის მიღმა, სმიტის კარიერა მოიცავდა დიპლომატიასა და ჯაშუშობას, რაც იმ დროის ოფიცრებისთვის იშვიათ მრავალმხრივობას ასახავდა. იგი ოსტატურად მართავდა რთულ პოლიტიკურ ლანდშაფტებს და ხშირად დამოუკიდებლად მოქმედებდა სტრატეგიული მიზნების მისაღწევად. მისი მონაწილეობა პირველ რუსულ ანტარქტიკულ ექსპედიციაში, თუმცა ირიბად, სმიტის კუნძულის დასახელებით, კიდევ უფრო მეტად ადასტურებს მის ფართო გავლენასა და კავშირს აღმოჩენებთან.

უნიკალური ხედვის მარადიული მიმზიდველობა

კაპიტან სერ უილიამ სმიტი გარდაიცვალა 1840 წელს, დატოვა მემკადვე, რომელიც სცილდება სამხედრო წარმატებებსა და მხატვრულ შემოქმედებას. იგი წარმოადგენს მომხიფაზე არქეტიპს – ოფიცერს, რომელიც იყო მხატვარი; სტრატეგს, რომელსაც ჰქონდა მგრძნობიარე სული. მისი ნახატები არის უნიკალური ფანჯარა მის სამყაროში, რაც ააშკარავებს არა მხოლოდ მის ტექნიკურ ოსტატობას, არამედ ემოციურ რეაგირებას იმ მოვლენებსა და ლანდშაფტებზე, რომლებსაც იგი ხვდებოდა. დღეს მისი ნამუშევრები სულ უფრო მეტად ფასდება მათი ისტორიული მნიშვნელობისა და მხატვრული ღირებულების გამო, რაც მაყურებელს აძლევს შანსს, დაუკავშირდეს არაჩვეულებრივ ინდივიდს, რომლის ცხოვრებაც განსაზღვრული იყო როგორც მოვალეობით, ისე ვნებით. სმიტის ხელოვნების აღმოჩენა უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ ნახატებით ტკბობა; ეს არის ბრიტანული ისტორიის ფარული ფასადის გახსნა და იმ ადამიანის მომხიდავე ისტორიის გაცნობა, რომელსაც ბედავდა რამდენიმე გზის თანაბარი თავდადებითა და ბრწყინვალებით შემდგვედა. აღმოაჩინეთ მისი 19 ნამუშევარი WahooArt.com-ზე და უფრო ღრმად შეიტანეთ ამ არაჩვეულებრივი ფიგურის ცხოვრებაში.