Historia i korzenie Kunstmuseum Basel
Kunstmuseum Basel to najstarsze publiczne muzeum sztuki w Szwajcarii, którego fascynująca historia sięga 1671 roku. To właśnie wtedy miasto oraz uniwersytet w Bazylei pozyskały gabinet Amerbachów – prywatną kolekcję należącą do rodziny Amerbach. To przełomowe nabycie położyło fundamenty pod to, co z czasem stało się jedną z najstarszych i największych publicznych kolekcji muzealnych w Europie. Od XVII wieku instytucja ta nieustannie wzrastała, systematycznie powiększając swoje zasoby o niezwykły wachlarz dzieł obejmujący wiele stuleci.
Współcześnie kolekcja ta liczy ponad 300 000 dzieł. Historyczna głębia tej instytucji wyrasta z wczesnych procesów gromadzenia sztuki, co pozwala na ciągłe badanie historii wizualnej – od XV wieku aż po czasy współczesne. Muzeum pielęgnuje swój naukowy charakter poprzez troskliwą konserwację tych rozległych zbiorów, dbając o to, by dziedzictwo oryginalnej kolekcji Amerbachów pozostało centralnym punktem jego tożsamości.
Architektura i trzy przestrzenie muzealne
Instytucja ta rozciąga się na trzech odrębnych lokalizacjach, tworząc fascynującą mozaikę przestrzeni. Główny gmach, znany jako Hauptbau, to autentyczna budowla z dziewiętnastego wieku, która dzięki podziemnemu przejściu łączy się z nowoczesnym Neubau. Podczas gdy w murach Hauptbau spoczywają najważniejsze kolekcje, to właśnie Neubau, otwarte w 2016 roku, stało się domem dla wystaw czasowych oraz dzieł powstałych w drugiej połowie XX wieku. Trzeci, odrębny budynek, Kunstmuseum Basel Gegenwart, usytuowany wzdłuż brzegów Renu, służy prezentacji sztuki współczesnej.
Przemyślany układ Hauptbau zaprasza zwiedzających w podróż przez kolejne epoki. Parter stanowi punkt wyjścia, gdzie znajdują się wejście, sklep oraz bistro. Pod tym poziomem, na piętrze -1, odbywają się wystawy specjalne, takie jak „Pierwsi homoseksualiści”. Wyższe kondygnacje zostały uporządkowane chronologicznie: drugie piętro skrywa skarby sztuki średniowiecznej, Renesansu oraz dzieła z XVII, XVIII i XIX wieku, natomiast trzecie piętro jest przestrzenią poświęconą kolekcjom modernizmu.
Różnorodne kolekcje i epoki artystyczne
Zbiory muzeum obejmują wiele stuleci, harmonijnie rozmieszczonych w jego unikalnych przestrzeniach architektonicznych. W budynku Hauptbau, na drugim piętrze, odnajdziemy dzieła z okresu średniowiecza oraz Renesansu, które płynnie przechodzą w sztukę XVII, XVIII i XIX wieku. Z kolei trzecie piętro tego samego gmachu zostało w całości poświęcone kolekcjom modernizmu. Wśród tych niezwykłych zasobów można odnaleźć prace impresjonistów i modernistów, takich jak Pablo Picasso, Van Gogh, Modigliani, Munch, Renoir, Monet, Cézanne oraz Sisley.
W kolekcji nie może zabraknąć również wybitnych artystów niderlandzkich, w tym Rubensa, Rembrandta, Bruegla i Brugghena. W budynku Neubau punkt ciężkości przesuwa się ku drugiej połowie XX wieku, gdzie prezentowane są wystawy czasowe oraz dzieła powstałe po 1950 roku. Przestrzeń ta stanowi także miejsce ekspozycji znaczącej sztuki amerykańskiej, która narodziła się po 1950 roku.
Arcydzieła i wybitni artyści
Muzeum słynie z niezwykłego zgromadzenia dzieł rodziny Holbein, które stanowią fundament historycznej głębi tej instytucji. Kolekcja ta obejmuje malarstwo Hansa Holbeina Starszego oraz jego syna, Hansa Holbeina Młodszego. Jednak artystyczna podróż w Kunstmuseum Basel nie kończy się na epoce, którą reprezentuje Renesans; zbiory wzbogacają dzieła takich wizjonerów jak Paul Klee, Andy Warhol, Marc Chagall, Georges Braque, Piet Mondrian, Salvador Dalí oraz Franz Marc.
Ruchy modernistyczne oraz estetyka dwudziestego wieku znajdują swoje odzwierciedlenie w konkretnych, przełomowych dziełach. Wśród nich odnajdziemy m.in. Marca Chagalla reprezentowanego przez poruszające Upadłego Anioła, powstałe około 1947 roku. Obok nich prezentowana jest twórczość Oskara Kokoschki, której symbolem jest Panna Wiatru z około 1914 roku. Te i inne wybitne płótna współistnieją w harmonii z niezwykle szerokim wachlarzem sztuki międzynarodowej, obejmującej okres od wczesnego piętnastego wieku aż po czasy współczesne.
Przestrzeń muzeum wypełnia również rzeźba, która wchodzi w dialog z otoczeniem – posągi Rodina zdobią zarówno wnętrza galerii, jak i urokliwy ogród. Bogactwo tej kolekcji najlepiej oddają następujące dzieła:
- Upadły Anioł, ok. 1947 – Marc Chagall
- Panna Wiatru, ok. 1914 – Oskar Kokoschka
