Początki i historia Austrian Gallery Belvedere
Austrian Gallery Belvedere znajduje się w sercu wiedeńskiego kompleksu Pałac i Muzeum Belvedere w Austrii. Ten monumentalny zespół architektoniczny został wzniesiony na początku osiemteenthastego wieku jako letnia rezydencja księcia Eugeniusza Sabaudzkiego. Za projekt tego niezwykłego założenia odpowiadał architekt Johann Lucas von Hildebrandt, który stworzył strukturę, która z czasem przeszła fascynującą transformację – od prywatnej, arystokratycznej przystani po prestiżową instytucję publiczną.
Dzieje tego miejsca nierozerwalnie wiążą się ze zmianami społecznymi i dążeniem do demokratyzacji sztuki. W 1776 roku cesarzowa Maria Teresa zdecydowała o przeniesieniu Imperialnej Galerii Obrazów ze Stallburg do Górnego Belvedere. Ten ruch zapowiedział formalne powstanie Belvedere jako pierwszego publicznego muzeum w Wiedniu w 1781 roku. Dzięki tym przełomowym wydarzeniom imperialne kolekcje przestały być wyłączną własnością monarchii, stając się dostępne dla szerokiej publiczności.
Współcześnie instytucja ta prezentuje sztukę austriacką obejmującą okres od średniowiecza aż po czasy współczesne. Kolekcja została uporządkowana w szerokim kontekście międzynarodowym, pozwalając śledzić rozwój kultury wizualnej narodu na przestrzeni wielu stuleci. W zasobach muzeum odnaleźć można między innymi:
- średniowieczne malarstwo tablicowe
- renesansowe rzeźby
- dzieła z XIX wieku
- malarstwo modernistyczne
Architektura barokowych pałaców
Kompleks Belvedere składa się z dwóch barokowych pałaców – Górnego i Dolnego Belvedere – a także Oranżerii oraz Stajni Pałacowych. Ten monumentalny zespół, zaprojektowany głównie przez Johannesa Lucasa von Hildebrandta, został ukończony na początku osiemnastowiecznej ery. Architektura tego miejsca w sposób mistrzowski odzwierciedla formalne wymogi letniej rezydencji księcia Eugeniusza Sabaudzkiego, kładąc szczególny nacisk na symetrię oraz wyrafinowaną, uporządkowaną elegancję. Pałac wraz z otaczającymi go ogrodami stanowi integralną część barokowego dziedzictwa Historycznego Centrum Wiednia, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Układ przestrzenny obiektu ściśle podąża za rygorystycznymi zasadami baroku. Ogrody zostały pieczołowicie zaprojektowane tak, aby dopełniać architekturę pałacowych budowli, wykorzystując geometryczne żywopłoty oraz osiowe perspektywy do wykreowania poczucia absolutnego ładu. Ta harmonijna integracja architektury z naturą stanowiła fundament koncepcji całego posiadłości. To właśnie subtelna gra między dziełem rąk ludzkich a starannie wypielęgnowanym krajobrazem definiuje unikalne doświadczenie przestrzenne tego miejsca.
Bogata kolekcja sztuki austriackiej
Ta niezwykła kolekcja obejmuje wiele kluczowych nurtów, prowadząc widza od formalnych struktur barokowego iluzjonizmu, aż po dynamiczne przemiany XIX i XX wieku. Znajdujemy tu najwspanialsze zbiory wiedeńskiego Biedermeier oraz wybitne dzieła francuskiego impresjonizmu. Te bezcenne płótna, zgromadzone w Górnym i Dolnym Belvedere, tworzą nieprzerwaną opowieść o ewolucji austriackiej myśli artystycznej.
Muzeum skrywa imponujący wybór sztuki austriackiej, ze szczególnym uwzględnieniem Secesji Wiedeńskiej oraz Art Nouveau. Wśród nich odnajdziemy dzieła, które stworzył Gustav Klimt, a także znaczące wkład w rozwój sztuki wnieśli Egon Schiele oraz Oskar Kokoschka. Artyści ci uosabiają zwrot ku ekspresjonizmowi oraz psychologicznej głębi nowoczesnej ery, odzwierciedlając przejście od sztywnych tradycji akademickich ku bardziej subiektywnym i emocjonalnym formom wyrazu.
- Die fünf Sinne, 1879 - Hans Makart
- Judith, 1901 - Gustav Klimt
- Death and the Maiden, 1915 - Egon Schiele
Arcydzieła kolekcji Belvedere
W Górnym Belvedere znajduje się największa na świecie kolekcja obrazów, których autorem jest Gustav Klimt. Wśród tych wybitnych dzieł, Pocałunek pozostaje centralnym punktem uwagi galerii, emanując nieziemskim blaskiem. Muzeum przechowuje również Judith I – niezwykle istotne płótno, które w fascynujący sposób ilustruje ewolucję artystyczną mistrza. Wszystkie te prace stanowią część bogatej kolekcji, która z niezwykłą precyzją śledzi proces kształtowania się i rozwoju wiedeńskiego modernizmu.
Zbiory muzeum obejmują także fundamentalne wkład nurtu ekspresjonistycznego. Postacie takie jak Egon Schiele oraz Oskar Kokoschka są reprezentowane poprzez znaczące dzieła, które definiują estetyczne przełomy tamtej epoki. Artyści ci odważnie odeszli od sztywnych tradycji akademickich, poszukując bardziej subiektywnych, surowych i pełnych intensywności form wyrazu, które na zawsze zmieniły oblicze sztuki.
- Judith I, 1901
- Pocałunek, 1908
Sztuka współczesna w Belvedere 21
Muzeum rozszerzyło swoje horyzonty w 2001 roku wraz z powstaniem Belvedere 21. Ta nowoczesna przestrzeń poświęcona sztuce współczesnej mieści się w murach dawnej fabryki tytoniu. Industrialny charakter tego miejsca tworzy odrębne, surowe środowisko dla nowoczesnej ekspresji, stanowiąc fascynujący kontrast dla barokowej architektury głównych pałaców. Placówka ta funkcjonuje jako dynamiczna platforma dla współczesnej sztuki austriackiej i międzynarodowej, obejmująca również film oraz muzykę.
Program artystyczny tego miejsca koncentruje się na aktualnych praktykach twórczych, oferując przestrzeń, w której nieustannie trwa dialog między historyczną tradycją a nowoczesną innowacją. Poprzez włączenie mediów takich jak film i muzyka, instytucja ta wchodzi w bezpośrednią relację z różnorodnymi formami współczesnej kreatywności. To rozszerzenie sprawia, że muzeum pozostaje w ścisłym kontakcie z ewoluującym krajobrazem sztuki światowej.
