Wczesne lata, rodzina i szkolenie
Jan Rosen urodził się 16 października 1854 roku w Warszawie. Pochodził z zamożnej żydowskiej rodziny, która przeszła na kalwinizm, choć jego własna duchowa ścieżka ostatecznie zaprowadziła go ku luteranizmowi. Już jako mały chłopiec było widać, że posiada naturalne powołanie do ołówka i węgla. Od wczesnych lat wykazywał niezwykły talent do rysunku, umiejętności, która ostatecznie zdefiniowała jego życiowe dzieło.
Jego formalna droga do świata sztuki rozpoczęła się pod okiem Franciszka Kostrzewskiego, który udzielał mu pierwszych lekcji. Ta wczesna edukacja pomogła ukształtować rękę chłopca, który w przyszłości miał stać się profesjonalnym malarzem i ilustratorem. Gdy osiągnął wiek późnej młodości, jego ambicje zaczęły wykraczać daleko poza granice Polski.
W 1872 roku Jan Rosen udał się do Monachium, aby podjąć bardziej rygorystyczną edukację. Spędził trzy lata w Akademii Sztuk Pięknych, studiując tam aż do 1875 roku. Te formacyjne lata w Monachium zapewniły mu fundament techniczny niezbędny do tworzenia wyspecjalizowanych dzieł, które później stały się jego znakiem rozpoznawczym.
Edukacja artystyczna i podróże
Formalne wykształcenie Jana Rosena opierało się na solidnych podstawach rysunku, kształtowanych pod okiem Franciszka Kostrzewskiego. Pragnąc doskonalić swoje umiejętności, artysta przemieszczał się między wieloma ważnymi ośrodkami akademickimi. W latach 1872–1875 studiował w Monachium, a w tym czasie szukał także prywatnych lekcji u malarza batalistycznego, którym był Józef Brandt – ruch ten prawdopodobnie wpłynął na jego późniejszą fascynację tematyką wojskową. Jego edukacja doprowadziła go ostatecznie do paryskiej Académie des Beaux-Arts, gdzie spędził cztery lata, ucząc się pod okiem Jean-Léona Gérôme'a oraz Isidore'a Pilsa.
Jego życie było naznaczone nieustannymi wędrówkami po Europie, podczas których musiał godzić wymagania kariery z życiem rodzinnym. Mieszkał kolejno w Monachium, Paryżu i Lozannie. Do 1891 roku osiadł w Rosji, gdzie jego talent do oddawania militarnego detalu sprawił, że został malarzem dworskim Aleksandra III. Ten okres w jego życiu charakteryzował się niezwykłą zdolnością do z niezwykłą precyzją oddawania szczegółów mundurów i uzbrojenia.
W późniejszych latach Rosen poszukiwał nowych przestrzeni i światła. W 1907 roku podróżował do Afryki Północnej, a rok później, w 1908, odwiedził Skandynawię. Te wyprawy pozwoliły mu doświadczyć krajobrazów i atmosfer tak odległych od surowych, ustrukturyzowanych akademii jego młodości.
Technika, styl i późne lata
Rosen odnalazł swoje prawdziwe powołanie w chaosie i precyzji historii wojskowości. Największą sławę przyniosły mu przedstawienia scen batalistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem konfliktów wojen napoleońskich. Jego pociągnięcia pędzla z niezwykłą wnikliwością oddawały specyfikę wojny – od dynamiki ruchu kawalerii po najdrobniejsze detale umundurowania i broni. Artysta żywił szczególną estymę do koni, które stały się powracającym, centralnym motywem jego kompozycji. Poza epoką napoleońską, zwracał również uwagę na powstanie listopadowe, dokumentując te historyczne zmagania poprzez swoją sztukę.
Jego życie było pasmem znaczących migracji przez Europę i poza jej granice. Po pobycie w Rosji, Afryce Północnej i Skandynawii, ostatecznie powrócił do ojczyzny. Na stałe osiadł w Polsce dopiero w 1921 roku, po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej. Do końca swoich dni pozostał w Warszawie, gdzie odszedł 8 listopada 1936 roku.