ავტორი
დაბადებული არენელა, იტალია
ადრეული ცხოვრება და განათლება
სალვატორე როზა, ი탈იელი ბაროკოს მხატვარი, პოეტი და გრავურის ოსტატი, დაიბადა არენელაში (ნაპოლი) 1615 წლის 20 ან 21 ივნისს. მისი დედა, ჯულია გრეკა როზა, სიცილიელი ბერძენი ოჯახიდან იყო. მამის მიუხედავად, რომელსაც სურდა შვილის ადვოკატი ან მღვდელი ექცია, სალვატორე ადრეული ასაკიდანვე გამოირჩეოდა ხელოვნებისკენ განსაკუთრებულმა ინტერესმა. მან თავისი პირველი ხატვის გაკვეთილები ადგილობრივი მხატვრებისგან მიიღო და მალევე გამოავლინა ნიჭი პეიზაჟებისა და ისტორიული სცენების შესახელებლად. მისი ოჯახური მდგომარეობა არ იყო საკმარისი, რომ პროფესიონალურ განათლებას გაუწოდა, თუმცა სალვატორე თავისი მო talentითა და მონდომებით სწრაფად განვითარდა.
ხელოვნური კარიერა
სალვატორე როზას ხელოვნური კარიერა არატradiciული და ექსტრავაგანტული სტილით ხასიათდებოდა, რამაც იგი თანამედროვეებისგან გამოარჩია. ის ნეაპოლში, რომსა და ფლორენციაში აქტიურად მოღვაწეობდა. მისი შემოქმედება რიბერას ნატურალიზმითა და პუსსენის კლასიციზმით იყო შთაგონებული, თუმცა მან უარი განაცხადა რაიმე კონკრეტული სტილის ან მოძრაობის მიცემულობაში ყოფნაზე. როზას ნახატვები ხშირად გამოირჩეოდა დრამატიული პეიზაჟებით, ფილოსოფიური თემებითა და მუქი, ექსპრესიული განათებებით. მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები, „პიფაგორასი სამყაროდან გამომავალი“ (კიმბელის ხელოვნების მუზეუმი, ფორტ-ვერტი, შეერთებული შტატები), წარმოაჩენს მის უნიკალურ ფილოსოფიურ და მხატვრულ თემებს. „ეუნუქის მონათვლა“ (Chrysler Museum of Art, Norfolk, United States) აჩვენებს მის უნარს, ჩვეულებრივ ბიბლიურ ისტორიებში მაღალი დრამის შეტანა.
გავლენები და მემკვიდრეობა
სალვატორე როზას ნამუშევებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ბაროკოს ხელოვნების განვითარებაზე. მისი გავლენა ჩანს მოგვიანავე მხატვრების, როგორებიცაა ლუკა ჯორდანო, რომლებმაც გააგრძელეს მხატვრული ექსპრესიის საზღვრების წინსვლა. როზას პოეზიამ და გრავურებმა ასევე მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მისი ხანის ინტელიექტუალურ და კულტურულ ცხოვრებაში. ისტორიაში, სალვატორე როზა გამოირჩეოდა თავისი ანტი-კონფორმისტული ხასიათითა და ხელოვნებისადმი განსაკუთრებული მიძინებებით.
მნიშვნელოვანი ლინკები
სალვატორე როზას პროფილი AllPaintingsStore-ზე
ვიკიპედია: სალვატორე როზა
პიფაგორასი სამყაროდან გამომავალი AllPaintingsStore-ზე
დასკვნა
სალვატორე როზას ცხოვრება და შემოქმედება დღესაც აღაფრთოვანებს ხელოვნების მოყვარულებსა და ისტორიკოსებს. მისი არატradiciული სტილი და მუდმივი ამბოხი თავისი დროის ნორმების წინააღმდეგ, ბაროკოს ხელოვნების ანალებში შემოინახა მისი ადგილი. როგორც მხატვარი, პოეტი და გრავურის ოსტატი, ის რჩება ენგმატურად ფიგურად, ხოლო მისი ნამუშევები აგრძელებს ახალი თაობის მხატვრებსა და ხელოვნების მოყვარულებს შთაგონებას. კიმბელის ხელოვნების მუზეუმი, Chrysler Museum of Art (მუზეუმის სახელები)
მუზეუმი
გამოფენილია ველინგტონი, New Zealand
ნიუ ზელანდიის მუზეუმი Te Papa Tongarewa: ისტორიათა საგანძურიანი ყუთი
Te Papa Tongarewa – რაც მაორი ენით „საგანძურთა ყუთს“ ნიშნავს – ველინგტონის ცოცხალ სანაპირო ზოლში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობისა და მხატვრული ინოვაციის ნათებას წარმოადგენს. ეს არ არის მხოლოდ არტეფაქტთა კოლექცია; იგი ახდენს ახალი ზელანდიის სულისკვეთების განსახიერებას — ბიკულტურალიზმისადმი ერთგულებას, რომელიც მაორების პერსპექტივებს გლობალურ ნარატივებთან ერთიანდება. 199ეს წელს დომინონის მუზეუმისა და ეროვნული სახელოვნებო გალერეის შერწყმის შედეგად დაარსებული Te Papa-ს ისტორია ასახავს ახალი ზელანდიის განვითარებად იდენტობას, რაც აღსანიშნავია რევოლუციური არქიტექტურული დიზაინითა და კულტურებს შორის ურთიერთგაგების ხელშეწმენის ღირსმიერი მისწრაფებით.
მუზეუმის გამორჩეული შენობა თავად ინჟინერიული ნიჭის დასტურია — იგი აშენებულია რეკლამირებულ, ოდესღაც სასტუმრო კომპლექსით დაფარულ ტერიტორიაზე. ამ ამბიციურმა პროექტმა ნიადაგის კომპაქტაციის რთული ტექნიკა მოითხოვა, რამაც შექმნა მტკიცე ფუძე, რომელიც შენობას ველინგტონის სეისმური აქტივობის პირობებში სტაბილურობას სძენს. არქიტექტურულად იგი შთაგონებულია ახალი ზელანდიის ბუნებრივი გარემოთი, განსაკუთრებით კი rimu-ს ტყეებით; ხის საფარი და ვრცელი ფანჯრები მაქსიმალურად უზრუნველყოფს დღის სინათლის შეღწევას და სტუმრებისთვის იმერსიული გამოცდილების შექმნას. შენობის ფორმა შეგნებულად იმეორებს მიმდებარე ბორცვების კონტურებს, რაც სიმბოლურად გამოხატავს მდგრადობასა და მიჯაჭვულობას მიწასთან — ეს არის ნათელი მინიშნება მაორების
whakapapa
-ზე (გენეალოგიაზე) და წინაპართა კავშირზე.
Te Papa-ს მთავარი მისია ახალი ზელანდიის მრავალფეროვანი კულტურული მემკვიდრეობის ქარცესია. მისი მაორული კულტურის კოლექცია შეუდარებელია და წარმოაჩენს
taonga
-ს — ძვირფას ნივთებს — დაწყებული რთულად ნაკვეთებული
whakairo
-დან (ხის ნაკ্কები), დასრულებული ვარდისფერი სელის ქსოვილობითა და მძლავრი ენერგიით სავსე ჰაკას შესრულებით. ეს ობიექტები საუკუნეების მანძილზე ნათელს ჰფენს მაორთა ტრადიციებს, რწმენებსა და მხატვრულ მიღწევებს, რაც მათ მსოფლმხედველობაზე შეუფასებელ ინფორმაციას გვაწვდის. მაორული საგანძრეების გვერდით, Te Papa-ში განთავსებულია შთამბეჭდავი კოლექციები ახალი ზელანდიის ისტორიიდან — გეოლოგიური ფორმაციებიდან დაწყებული, კოლონიური დასახლებებით დასრულებული; ხელოვნება და დიზაინი მოიცავს როგორც ისტორიულ ფერწერას, ისე თანამედროვე სკულპტურებს, ხოლო ბუნების ისტორიის ექსპოზიციები აღწერს ქვეყნის ფლორასა და ფაუნას. მუზეუმის წყნინეთის კულტურების სექცია სიღრმისეულად იკვლევს პოლინეზიის მხატვრულ ტრესტიციებს, სადაც წარმოდგენილია ტაპა-ქსოვილის, ცერემონიული ნიღბებისა და ისეთი საგნის საოცარი დისპლეები, რომლებიც მოგვითხრობენ საზღვაო მოგზაურობებისა და კულტურული გაცვლის შესახებ.
Te Papa გამოირჩევა ექსპერიმენტული სწავლებისადმი ერთგულებით — ინტერაქტიული ექსპოზიციები შექმნილია ყველა ასაკისა და წარმომავლობის მაყურებლის მოსატაცებლად. მაორული ხელოვნების ტექნიკების შესწავლის პრაქტიკული ვორქშოპებიდან დაწყებული, ისტორიული მოვლენების რეკრეაციით სავსე იმერსიული გარემოთი დამთავრებული, სტუმრები მიდიან აღმოჩენის გზაზე, რომელიც სცილდება პასიურ დაკვირვებას. ბოლო დროს გამართულმა გამოფენებმა შეეხო ახალი ზელანდიის წინაშე არსებულ გადამწყვეტ გარემოსდაცვით გამოწვევებს, რაც აიძულებს სტუმრებს, დაფიქრდნენ მდგრადობასა და კონსერვაციის ძალისხმევაზე. გარდა ამისა, მუზეუმის „Toi Art“ გალერეა წარადგენს მთელი მსოფლიოდან შერჩეულ ხელოვნების ნიმუშებს, რაც ხელს უწყობს დიალოგს კულტურებს შორის და ამდიდრებს მხატვრულ აღფრთოვანებას.
მისი გამორჩეული ფონდის ნაწილია სარა অ্যান ფიტონის არაჩვეულებრივი აკვარელი — 1887 წლის ბოტანიკური ხელოვნების პიონერი. ადგილობრივი ფლორის ეს ზედმიწევნით შესრულებული გამოსახულებები ვიქტორიანული სამეცნიერო ილუსტრაციის სიზუსტესა და ელეგანტურობას ახდენს, რაც დღეს სწორედ Te Papa-შია დაცული. ფიტონის მონდომება მცენარის ფორმისა და ფერის ნიუანსების ასახვაში ასახავს ბუნებრივი სამყაროს მხატვრული სენსიტივობით დოკუმენტირების ტენდენციას — მემკვიდრეობას, რომელიც დღემდე შთაგონების წყაროდ რჩება თანამედროვე ბოტანიკური ხელოვანებისთვის.
ሌ კიდევ ერთი აღსანიშნავი არტისტი, რომელიც Te Papa-ში წარმოდგენილია, არის ჯუდიტ অ্যান დარაღი, რომლის სკულპტურული ასამბლაჟები ნაპოვნი ობიექტებს დამაფიქრებელ ხელოვნების ნიმუშებად გარდაქმნის. მაორული კონცეფციებით —
kaitiakitanga
(მზრუნველობა) და
whakapapa
(გენეალოგია) — შთაგონებული, დარაღის სკულპტურები იკვლევს იდენტობის, მეხსიერებისა და ადამიანისა და ბუნების ურთიერთმიმართების თემებს. მისი გამოფენები ხაზს უსვამს მუზეუმის ერთგულებას იმ ხელოვანთა მხარდაჭერად, რომლებიც კომპლექსურ სოციალურ და გარემოსდაცვით საკითხებთან მუშაობენ.
Te Papa-ს ვიზიტი კიდევ უფრო საინტერესო ხდება თავად ველინგტონის შემეცნებით — სუვერენული სახელმწიფოს ყველაზე სამხრეთ southernmost დედაქალაქით, რომელიც გამოირჩევა ზომიერი საზღვაო კლიმატითა და ცნობილია თავისი ქარიანი ამინდით. მუზეუმის კავშირი მაორულ ზეპირ ტრადიციას თითქმის ხელშესატყდომია, რაც დასტურდება ფიჯის ენისკვიტს празднованием — აქცენტირებული თემით „Na noqu vosa me na tekivu mai vale – ჩემი ენა სახლიდან იწყება“, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს Te Papa-ს მიზანს, ხელს შეუწყოს ინტერკულტურულ ურთიერთგაგებასა და ენობრივ მრავალფეროვნებას.
