ავტორი
დაბადებული: ბუდაპეშტი, უნგრეთი
ფილიპ ალექსიუს დე ლაზლო: ცხოვრება და მემკვიდრეობა
ადრეული წლები და განათლება
ფილიპ ალექსიუს დე ლაზლო, რომელიც დაიბადა 1869 წლის 30 აპრილს ბუდაპესტში, უნგრეთში, თავისი სახელწოდებით ფილოპ ლაუბი, მოდრენიდან აღმასვლამდე ევროპული სამეფო ოჯახებისა და არისტოკრატიის აღიარებულ პორტრეტისტი გახდა. მისი მშობლები, ადოლფ და იოჰანა ლაუბი, ებრაული წარმოშობის თባღი და ქსოველი იყვნენ. ხელოვნების სწავლის პარალელურად, მან თავდაპირველად ფოტოგრაფის ოსტატობა შეისწავლა. მან ბუდაპესტის ხელოვნების ეროვნულ აკადემიაში მიიღო ადმისიონი, სადაც ბერტალან სეკეიისა და კარლო ლოცის მეთვალდუნებით სწავლობდა. შემდგომმა სწავლებამ მიუნხენსა და პარიზში კი მისი მხატვრული ჰორიზონტები კიდევ უფრო გააფართოვა.
კრეატიული განვითარება და გავლენები
დე ლაზლოს ადრეულ ნამუშევრებში უკვე იგრძნობოდა დეტალებისადმი გამჭრიახობა და რეალიზმის ვითარებადი ოსტატობა. მის შემოქმედებაზე გავლენა მოახდინა აკადემიურმა ტრადიციებმა, რომლებიც მან აკადემიაში შეისწავლა, ასევე პორტრეტის ჟანრის იმ დროინდელმა ტენდენციებმა, რომლებიც მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში იყო გაბატონებული. მან quickly გამოირჩეოდა არა მხოლოდ ფიზიკური მსგავსების, არამედ მისი მოდელების პიროვნებისა და სოციალური მდგომარეობის გადმოცემის უნარით. გადამწყვეტი მომენტი 1900 წელს დადგა, როდესაც პაპ ლეო XIII-ის პორტრეტმა მას პარიზის საერთაშორისო გამოფენაზე ოქროს დიდი მედალი მოუგო, რამაც მისი საერთაშორისო სახელი გაითქვა.
ადრეული წლები და განათლება
კარიერა და მთავარი მიღწევები
პარიზში მიღებული წარმატების შემდეგ, დე ლაზლო 1903 წელს ვენაში გადავიდა, ხოლო 1907 წელს დასახლდა ლონდონში, სადაც მთელი ცხოვრება დარჩა. იგი ევროპული ელიტის ერთ ყველაზე მოთხოვნად პორტრეტისტად იქცა. მისი კლიენტები იყვნენ მონარქები, დიდგვაროვანები, ინდუსტრიალისტები, მეცნიერები და სხვადასხვა სფეროს გამორჩეული ფიგურები.
აღსანიშნავი მოდელები: სერ ალფრედ ისტი, ვინიფრედ კავენდიშ-ბენტინკი (პორტლენდის დუchessა), ლედი ლუიზა მაუნტბეტენი (შვედეთის დედოფალი), ვიტა საკვილ-ვესტი, პაპ ლეო XIII, ავგუსტა ვიქტორია (გერმანიის იმპერატრიცა), პრინცესა ალის ბატენბერგი და მრავალი სხვა.
წოდებები და აღიარება: 1909 წელს ედუარდ VII-მა იგი ვიქტორიანული სამეფო ორდენის (MVO) წევრად დანიშნა. 1912 წელს უნგრეთის მეფემ ფრანც იოსებ I-მა იგი დიდგვაროვანად აღიარა, რის შემდეგაც მან მიიღო სახელი „დე ლასლო დე ლომბოსი“.
პირადი ცხოვრება და გამოწვევები
1900 წელს დე ლაზლო ცოლად შეირთო ლუისი მადლენ გინესი, რომელიც ცნობილი საბანკო ოჯახის წარმომადგენელი იყო. მათ ექვსი შვილი და სতেরდამე შვილიშვილი ჰყავდათ. კათოლიკური რწმენით ინტერესის შემდეგ, ქორწინებისას მან ანგლიკანობა მიიღო. მიუხედავად მისი ბრიტანული მოქალაქეობისა და ინგლისში დამკვიდრებული ცხოვრებისა, პირველ ომნში (1917-1918) იგი ინტერნირებული იყო მისი ავსტრიული კავშირების გამო, რაც მისთვის უმძიმესი ტრაგედია აღმოჩნდა.
ხელოვნების სტილი და თემები
დე ლაზლოს სტილს ახასიათებს რეალიზმი, ზედმიწევნითი დეტალიზაცია და ფერების ცოცხალი პალიტრა. იგი ოსტატურად ახდენდა ქსოვილების, სამკაულებისა და კანის ტონების ტექსტურის გადმოცემას. მისი პორტრეტები ხშირად ასხივებს ელეგანტურობას, დახვეწილობასა და სოციალურ სტატუსს. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ძირითადად პორტრეტის ჟანრით არის ცნობილი, მან ასევე შექმნა პეიზაჟები და ჟანრული სცენები.
ისტორიული მნიშვნელობა და მემკვიდრეობა
ფილიპ დე ლაზლოს შემოქმედება ღირებულ ინფორმაციას გვაწვდის მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისის ევროპული მაღალი საზოგადოების ცხოვრებისა და გარეგნობის შესახებ. მისი პორტრეტები ისტორიულ დოკუმენტებს წარმოადგენს, რომლებიც ასახავენ კონკრეტულ ეპოქას და მის სოციალურ დინამიკას. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მას კრიტიკულად აფასებდნენ, როგორც მხოლოდ საზოგადოებრივ პორტრეტისტს, მისი ტექნიკური ოსტატობა და პერსონაჟის ხასიათის გადმოცემის უნარი უდავოა. მისი შემოქმედება თითქმის 4,000 ნამუშევარს მოიცავს, მათ შორის ნახატებსაც. იგი 1937 წლის 22 ნოემბერს ლონდონში გარდაიცვალა და თავის დროის ერთ-ერთ უდიდეს პორტრეტისტად დარჩა.
