ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი ვენეცია, იტალია
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ფრანჩესკო ჰაიეზი, სახელგანთქმული იტალიელი მხატვარი, დაიბადა 1791 წლის 10 თებერვალს ვენეციაში. მისი მამა, ჯოვანი, ფრანგული წარმოშობის იყო, ხოლო დედა, კიარა ტორჩელა – მურანოდან. პატარა ფრანჩესკოს ხატვის მიდრეკილება ადრეულ ასაკშივე გამოავლინდა და მისი ბიძამ მას ხელოვნების რესტავრატორისთან გაგზავნა, სადაც მან სწავლა დაიწყო. ეს პირველი ნაბიჯი იყო მის მომავალ პროფესიულ გზაზე. 1806 წელს ჰაიეზი ჩარიცხებულ იქნა მილანის ახალ სამხატვრო აკადემიაში, სადაც თეოდორემატეინის ხელმძღვანელობით სწავლობდა. 1809 წელს მან კონკურსი მოიგო, რამაც მას ერთი წლის განმავლობაში სასწავლებლად რომის სან ლუკას აკადემიაში შესვლა მისცა. ამ პერიოდში მიღებულმა მრავალფეროვანმა მხატვრული გავლენებმა ჩამოაყალიბა მისი სტილი, რომელიც მოგვიანებით იტალიური რომანტიზმის გამორჩეულ ნიშნად იქცა.
მხატვრული კარიერა და განვითარება
ჰაიეზის მხატვრული მოგზაურობა 1806 წელს დაიწყო, როდესაც მან მილანის ახალ სამხატვრო აკადემიაში ჩაირიცხა. სწავლა რომში გაგრძელდა და იქ მიღებულმა გამოცდილებამ მას საშუალება მისცა, შეესწავლა ანტიკური ხელოვნება და რენესანსული ოსტატების ნაწარმოებები. ჰაიეზის ადრეულ შემოქმედებაში ჩანს კლასიკური სტილის გავლენა, თუმცა მალევე გაიტანა ინტერესი პოლიტიკური მოვლენებით და ისტორიული თემებით. მისმა ნახატებმა თანდათან შეიძინეს უფრო მეტი ექსპრესიულობა და დრამატიზმი. მან სწრაფად გამოავლინა განსაკუთრებული უნარი პორტრეტების შესრულებაში, რაც მას მოთხოვნადი მხატვრის სახელი მოუტანა.
მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები და სტილი
ჰაიეზის შემოქმედებას ახასიათებს გრანდიოზული ისტორიული ტილოები, პოლიტიკური ალეგორიები და განსაკუთრებული სიზუსტით შესრულებული პორტრეტები. მის ყველაზე გამორჩეულ ნაწარმოებებს შორის არის: კოცნა, რომელსაც თანამედროვენი თავის საუკეთესო ნაწარმოებად მიიჩნევდნენ და რომელმაც დროთა განმავლობაში კიდევ უფრო მეტი აღიარება მოიპოვა. სხვა მნიშვნელოვანი 작품ებია: ურბან II პაპის ქადაგება პირველი ჯვაროსანი ლაშქრობის დროს, რომელიც მისი ისტორიული ნარატივის სტილის მნიშვნელოვან მაგალითად ითვლება, და მილდა ჯუვა-ბრანკას პორტრეტი, რომელიც გამოარჩევს მის უნარს, აღმოაჩინოს თავისი მოდელების არსი. ჰაიეზის ნახატებში ხშირად გვხვდება სიმბოლიზმი და ფარული მნიშვნელობები, რაც მათ უფრო ღრმა ინტერპრეტირების საშუალებას იძლევა.
მუზეუმები და კოლექციები
ჰაიეზის ნაწარმოებები წარმოდგენილია მრავალ მუზეუმში, მათ შორის მილანის თანამედროვე ხელოვნების გალერეაში, სადაც შენახულია თანამედროვე და მოქ contemporary ხელოვნების თვალსაჩინო კოლექცია. მისი ნაწარმოებები ასევე შეგიძლიათ იხილოთ ფონდაციო კარილპოში (მილანი), სადაც ურბან II პაპის ქადაგება პირველი ჯვაროსანი ლაშქრობის დროს (235 x 157 სმ) ინახება. ჰაიეზის შემოქმედებას ასევე მიუძღვნა პროფილი AllPaintingsStore-ზე, ხოლო უფრო მეტი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ ეწვიმეთ ვიკიპედიას (wikipedia: francesco hayez).
გავლენა და მემკვიდრეობა
ჰაიეზის გავლენა იტალიურ რომანტიზმზე უდავოა. მისმა ნაწარმოებებმა დიდი ინტერესი გამოიწვია ხელოვნების ისტორიკოსებსა და ენთუზიასტებში, ხოლო მისი შედევრები აგრძღვება ახალი თაობის მხატვრებს. ჰაიეზის ნახატებში ასახული დრამატიზმი, ემოციონალობა და ისტორიული სიზუსტით შესრულებული დეტალები მას იტალიური ხელოვნების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენლად აქცევს. მისი მემკვიდრეობა დღესაც ცოცხალია და შთააგონებს მხატვრებს მთელ მსოფლიოში.
